Rouw

Ik was van de week naar de begraafplaats om een nieuw plantje op mijn moeders graf te zetten. Winterheide. Had ze mooi gevonden.

En terwijl ik er heen reed en er naar toe liep en weer terug (plantje vergeten) en weer heen en weer terug en toen weer naar huis reed, dacht ik: het is gek hoe intern rouw is.

Op de begraafplaats begrijpen de mensen die je tegenkomt dat je rouwt. Anders liep je er niet, waarschijnlijk. Er iets dat je verbindt met de mensen die je tegenkomt. Maar op woensdagochtend was het er vrij rustig, dus ook dat kleine stukje verbinding miste.

Verder zit het allemaal van binnen, de rouw.

Je stopt met er over te praten.

En andere mensen stoppen met er naar te vragen.

Terwijl het er nog de hele tijd ís.

Soms grijpt het me zonder dat ik weet waarom. Droomde ik over haar (vaak wel)? Zit er ergens diep van binnen een herinnering verborgen die getriggerd is? Komt het door de naderende Kerstdagen?

Dat zijn de dagen dat ik veel stiller ben dan ik was. Al weet ik zelf soms niet precies waarom, op dat moment.

Misschien ben ik uberhaupt stiller geworden. Of rustiger? Geen idee. Ik kreeg altijd energie van mijn werk, dus dat kan ook schelen. Ik heb veel tijd en ruimte om na te denken.

Maar het verdriet is denk ik wat de echte vertraging geeft. Het stiller worden gaat vanzelf. Niet op een negatieve manier, bedoel ik het, of een sombere manier. Meer als een verstilde manier. Alsof je zelf een beetje bent verstild.

Het geeft niet echt. Het is wat het is, zoals een vriendin van mij zegt om aan te geven dat er dingen zijn die we niet kunnen veranderen en dus moeten accepteren.

Het is wat het is.

En is niets mis met een beetje verstilling.

131/1000

We zijn allemaal een krukje met drie poten, zei AM. tegen me. We steunen op drie poten: identiteit, werk en familie/gezin/vrienden. Zodra er een gaat wiebelen, gaat alles wiebelen.

Ik belde haar op weg naar de begraafplaats waar de as van mijn moeder ligt. Het was Allerzielen en de monumentale begraafplaats staat er om bekend dat dat groots wordt ‘gevierd’. Overal stonden al kraampjes en lampjes en kaarsjes en lantaarns. Ik was er toen het nog licht was en vertrok voordat het donker was. Te veel poespas voor mij. Al geef ik toe dat het troostend is om mensen tegen te komen, ook op weg naar een graf met een bloemetje of een kaarsje, en dan even ‘Goedemiddag’ tegen elkaar te zeggen.

Ik wist helemaal niet dat mensen dat deden, naar de begraafplaats gaan. Het is alsof je toetreedt tot een nieuwe wereld waar je eigenlijk niet bij wilt horen. Maar als je er dan bij hoort, ben je blij dat je niet alleen bent.

Het blijft raar om te ervaren hoe rauw verdriet blijft.

Deze week is het al 7 maanden geleden en toch ben ik af en toe intens verdrietig. Zelfs al zag ik het al jaren aankomen. Zelfs al was mijn moeder op leeftijd. Zelfs al zijn er 1000 rationele argumenten om er vrede mee te hebben. Het maakt niet uit: het blijft rouw. En rauw. En er blijven momenten dat die pijnlijke plek opeens weer een nieuwe por krijgt.

Zoals afgelopen weekend, toen ik uit eten was met de (schoon) familie. We zien elkaar maar 1 keer per jaar, dus natuurlijk moest ik vertellen over mijn werk, over mijn moeder, over de eindexamens van de kinderen, over mijn oudste die uit huis is. Maar later vroeg ik me af of dat nou wel zo verstandig was.

Iedere keer dat je praat over wat je verdrietig maakt, word je als het ware teruggezogen in dat verdriet, in die gebeurtenis. Iedere keer doe je een stapje terug in plaats van een stapje vooruit.

Na een tijdje werd ik stil, aan tafel. Ik keek naar mijn tafelgenoten en realiseerde me dat de meesten van hen – voor zover in mijn leeftijdscategorie – hun moeder nog hadden (niet allemaal). Een rare gedachte was het. Die me nog stiller maakte.

Zo gaat het telkens. Iedere keer doet iets de poten van je krukje opnieuw wiebelen, zonder dat je er iets aan kunt doen. En moet je weer de balans en de stevigheid opzoeken.

Mooie metafoor, dat krukje, AM. 😘

214/1000

Ik was vandaag het huis van mijn moeder aan het schoonmaken. Raar hoor.

Er staan alleen nog grote meubels en een paar accessoires. Lastig voor te stellen hoeveel spullen we hebben weggedaan en opgeruimd.

Mijn broer heeft de afgelopen maanden dingen opgeknapt en opgeruimd. En nu is het klaar.

Ik weet niet hoe ik me er over voel. Je ziet het niet en op het eerste gezicht lijkt het alsof er niet zo veel verander is. Maar dat lijk maar zo, want alle kasten zijn leeg en alle spullen zijn naar de kringloop, de recycling en het grofvuil.

Misschien had het veel sneller gekund dan die 6 maanden, maar het gaf ons de tijd om er aan te wennen. Afscheid te nemen.

Rare dag.

193/1000

Wij hebben een nieuwe piano. Een digitale. En dat betekent dat we vrijuit kunnen gaan spelen, want er is geen buurman of -vrouw die er last van heeft. Net als huisgenoten, trouwens.

De afgelopen jaren zeulden we mijn oude akoestische piano letterlijk de hele wereld over. Maar hij was oud, ongestemd en moest gerestaureerd worden. Dat zou meer kosten dan het ooit zou opleveren, want hoewel hij oud was, was hij niet van een goed merk.

De laatste tijd hadden we het over hoe leuk het zou zijn om te spelen. Maar dan zo dat niemand er last van had, want als je klachten krijgt over geluidsoverlast is dat ook niet zo motiverend.

Toen we gingen kijken naar een andere, kwamen we op het spoor van de digitale piano. En die heeft veel voordelen. En niet in het minst dat hij een stuk betaalbaarder is dan een akoestische die ook digitaal is.

Dus er staat nu eentje in de zitkamer.

Handgeheugen

Ik vond mijn oude bladmuziek terug in een doos in de garage. En zat dit weekend dan ook mijn oude favoriete muziek te spelen. Het is alsof ik ruim 30 jaar terug ga in de tijd, naar de tijd dat ik nog pianoles had en nog speelde.

Het gekke is: ik kan het nog. Ik kan nog noten lezen. En mijn favoriete stukken komen langzaam terug in mijn vingers.

Mijn vingers doen het ook nog, gelukkig. Ik zit heerlijk te priegelen op de piano, net als vroeger.

Ik was vergeten wat het is, piano spelen. Hoe je nieuwe stukken moet ontdekken door ze uit te proberen. Ontdekken waar je vingers moeten staan en hoe het stuk in elkaar zit. Berekenen welke noot het ook alweer is, welke akkoorden er staan. En dan proberen om het zo te doen dat het allemaal klopt qua lengte van de noten en snelheid.

Het is een gekke combinatie van techniek, puzzelen, proberen en muziek maken. Hoe vaak moet je een stuk spelen voor je het weet? Begin je met de rechterhand? Meteen de linkerhand erbij? Probeer je de zangmelodie of meteen de begeleidende melodie?

Ooit had ik les

Ik heb weinig herinneringen aan de pianolessen, anders dan dat een hele aardige, zachte conservatoriumstudenten belast was met mijn piano leren spelen. Eerst niet, eerst zat ik op de muziekschool. Jarenlang. Ik weet alleen nog dat mijn pianoleraar altijd roze en paars aan had. En een sjaaltje om.

En daarna kreeg ik les aan huis.

Ik herinner me haar pogingen om mij techniek te leren en vanuit techniek (noten lezen, weten welke vinger wanneer waar moet, akkoorden) te werken. Gestructureerd en volgens stappen.

En ik realiseer me nu hoe frustererend het moet zijn geweest voor haar. Ik wilde gewoon spelen, liedjes spelen die ik leuk vond, en al helemaal geen akkoorden en vingerzetting oefenen. Ze ging daar goed mee, getuige de vele gekopieerde muziek die ik terug heb gevonden, met daarop de vingerzetting genoteerd. Maar ik kan me niet herinneren dat ik daar ooit naar gekeken heb.

Nu ben ik ouder en wijzer (???) en heb ik eerst het boek voor beginners maar eens doorgenomen. Met uitleg over vingerzetting en akkoorden. Eigenlijk heel handig .. LOL

Ik hoop dat mijn oude pianolerares niet vol afgrijzen aan me terugdenkt. Ik deed volgens mij nauwerlijks huiswerk. Het is haar wel gelukt, om mij te leren spelen.

Ik ben niet zo heel veel veranderd, vrees ik.

Een oude vriend opnieuw ontdekt

Het was niet altijd makkelijk thuis, toen ik klein was en pianoles had. Misschien was die piano wel een van mijn manieren om afleiding te zoeken.

Het betekent in ieder geval dat ik nog steeds erg veel plezier haal uit het spelen – het Spelen en het spelen.

En wat extra leuk maakt: piano spelen doet me denken aan mijn moeder. Ik moest van haar een insttrument kiezen. In haar beeld moest je je dochter een instrument leren spelen, zo hoorde dat. Al had ze het zelf niet gehad.

Ze wilde eigenlijk dat ik de harp zou spelen. Zag ze helemaal zitten, en ik ook. Romantisch, een harp. Behalve toen bleek dat het grote, dure, loodzware instrumenen zijn die je als klein meisje heen en weer moet gaan slepen.

Ik weet het niet meer zeker, maar volgens mij was ik degene die besloot dat het beter de piano kon worden. En er waren kinderen op school die ook pianoles namen, op de muziekschool in de stad. Zodat de ouders elkaar konden afwisselen met rijden.

Ik weet dat ze altijd genoot van mijn gepingel. Zelfs als ik het nog aan het leren was.

Gelukkig hoeven mijn huidige gezinsleden daar niet onder te lijden. Leven de koptelefoon!

183/1000

Als iemand overlijdt, ontstaat een enorme administratieve rompslomp. Die extra stom is, omdat de mensen die er mee te maken krijgen in het beste geval aan het rouwen zijn en in het slechtste geval achterblijven met financiële problemen.

Het is dan ook gek om te ervaren hoe verschillende organisaties hier mee om gaan.

De ABNAMRO is fijn, punctueel, stuurt mails en brieven, heel communicatief. Denk bijvoorbeeld aan de verklaring van het saldo op de datum van overlijden, die je dan weer nodig hebt voor de overlijdensinkomstenaangifte (of hoe het ook heet: de belastingaangifte).

Terwijl de andere bank waar ik mee te maken heb niet communiceert. Er schijnt een brief te zijn verstuurd die ik niet ontvangen heb. Verder zie en hoor ik niets.

Zo is het ook met overheidsdiensten. De Belastingdienst en de RDW sturen vriendelijke brieven. Maar een andere niet nader te noemen dienst heeft inmiddels al een boete van 9 euro opgelegd omdat ik na verschillende brieven de rekening van 131 euro nog niet had betaald.

Dat kwam omdat er geen geld op de rekening van mijn moeder stond en ik aan het wachten ben op de afhandeling van alles. Tot die tijd liep alles via de nabestaandendesk en dat leidde tot een beetje chaos: wat is nou wel en niet betaald? Wat staat er nog op? Wat komt er nog binnen?

Om toegang te krijgen tot de rekening moest ik eerst weer wachten op de verklaring van erfrecht, die wat voeten in de aarde had.

De eerste aanmaning kwam binnen de 3 maanden na overlijden, geloof ik. Terwijl ik begreep dat je sowieso als achterblijvers 4 maanden de tijd hoort te krijgen. Maar misschien klopt dat niet? Ik zou het eens uit moeten zoeken.

Het zou een interessante uitdaging zijn, voor sommige organisaties: hoe kun je zo’n goede dienstverlener worden dat je nabestaanden supergoed helpt? Mooie test van je ‘administratieve excellence’. En met als resultaat een schare dankbare, loyale klanten.

168/1000