De laatste tijd voel ik me heel oud als ik met (veel) jongere collega’s praat. Dat komt vast doordat ik als het ware opschuif in de generatie, nu ik een ouder mis. Of het is een midlife-ding.
Het uit zich in dat me dingen opvallen, vanuit een nieuw perspectief. De onzin van twintigers in mijn favoriete serie, Below Deck (het drama! de domme acties! zucht). De drive van mensen om me heen. De vragen waar mensen mee zitten.
Als je het geluk hebt om 50 te worden, heb je gewoon al heel lang geleefd. Bijna 18.000 dagen. En dat betekent dat je heel veel dingen al heel vaak hebt gedaan, gehoord, gezien en geproefd.
18.000 x 3 keer eten; 18.000 x 5 keer drinken; bijna 18.000 keer lopen (maar dan in veelvoud). Duizenden en duizenden uren fietsen, koken, televisie kijken, luisteren, in vergaderingen zitten, praten met vrienden en vriedinnen.
Eigenlijk hoef je er niet veel voor te doen om dingen beter te gaan begrijpen of beter te kunnen.
De 10.000-uur regel, voor het leven
Het is een soort ‘10.000 hour rule‘* maar dan voor het leven: als je dingen op een gegeven moment 10.000 uur hebt gedaan ben je er doorgaans aardig goed in geworden. Zelfs als je er geen aanleg voor hebt.
Ik kwam er op omdat mijn oudste zoon, die van koken houdt, iets zei over hoe ik kook. HIj had een documentaire gezien over Jamie Oliver en geconcludeerd dat ik dezelfde kookstijl had. Logisch ook: The Naked Chef, Oliver’s eerste show, kwam in april 1999 op televisie. Ik woonde toen op kamers en liep stage. En ik keek heel veel naar kookprogramma’s op de BBC, waaronder Oliver’s kookprogramma.
Als ik sinds het moment dat ik stage ging lopen iedere dag voor mezelf heb gekookt, dan heb ik inmiddels zo’n 730.000 keer gekookt. Laten we afronden naar 700.000. Of naar 600.000, voor mijn part. Als ik dat gemiddeld een half uur heb gedaan (dat zou niet veel zijn) heb ik inmiddels niet 10.000 uur maar 300.000 uur ervaring met koken.
Al dan niet geinspireerd door Jamie.
Tel uit je winst!
Exponentiële effecten en een stapeleffect
Het is zoals iemand tegen me zei op de uitvaartreceptie van mijn eerste manager, Henk (als je op dit blog zoekt op Henk, vind je veel verhalen over hem). Hij zei: je hebt mazzel dat je Henk in je leven had aan het begin van je carrière. Zo heeft Henk een exponentioneel effect op de rest van je leven.
Dat is helemaal waar gebleken. Ik denk heel vaak aan Henk. Ik denk zelfs dat ik onbewust probeer te zijn zoals hij. Of misschien zelfs wel bewust, soms.
Dus kortom, gewoon door te leven, leer je dingen. Je hebt exponentionele effecten van dingen die indruk op je hebben gemaakt en wijze lessen die je hebt meegekregen van mensen. En bovendien blijft je ervaring maar stapelen en stapelen.
Al die dingen zorgen er voor dat je dingen leert en kunt, zonder dat je er veel voor hoeft te doen. Of omdat je ze toch al moet doen, zoals koken.
Wijsheid komt (niet altijd) met de jaren
Ik wil niet zeggen dat je wijzer wordt, hoe ouder je wordt. Want je kunt nog steeds hele domme dingen doen, rare dingen geloven, stomme keuzes maken, vast raken in onhandige patronen of blijven vasthouden aan dingen die lang geleden gebeurden en niet nuttig zijn in je huidige context.
Maar het is wel zo dat je vanzelf goed en beter wordt in sommige dingen. Omdat je ze al zo vaak hebt meegemaakt of gedaan.
Er zijn dingen die niet zo leuk zijn aan ouder worden. Je ouder verliezen, bijvoorbeeld. Dat je ogen minder worden. Plattere voeten (!).
Maar de rust die je krijgt omdat je dingen begrijpt, kunt en weet zonder dat je er veel voor hebt hoeven doen: dat is toch wel een plus.
* Ik lees net dat Warren Buffet niet in de 1.000 hour rule gelooft. Hij is niet de enige: er is veel kritiek op het boek van Gladwell waar dit in staat. Neemt niet weg dat het een lekker semi-wetenschappelijk boek is dat je aan het denken zet.
98/1000
Zelf denk ik al heel lang dat midlifegedoe te maken heeft met een combinatie van het verliezen van een ouder en niet meer hogerop kunnen in het werk met nog wat bijbehorende teleurstellingen. Bij mij lag dat rond m’n 44e. Heb toen geen motorfiets gekocht. Bij mij ligt het mogelijk lager omdat ik geen kinderen heb. Zolang mensen de zorg hebben voor jonge kinderen vermoed ik dat MLC nog wat wordt uitgesteld.
Dat wijsworden/berusten gebeurt nmm tussen 20 en 30 jaar, door ervaringen. Bij mannen vaak later tot veel later en ook vaak nooit. 😉
Ik denk het ook, verlies van een ouder, teleurstelling over werk, besef dat je in de tweede helft van je leven zit … al dat soort dingen. En inderdaad, kinderen houden je langer jong. Los van de grijze haren dan 🙂
20-30 jaar is volgens mij pas de eerste fase van wijs worden, wat nu ‘adulting’ wordt genoemd. Ik heb het gevoel dat ik nu in adulting 2.0 zit.
“Dus kortom, gewoon door te leven, leer je dingen.”
Hier kan ik me wel in vinden, hoewel ik moet toegeven dat ondanks de vele herhalingen niet altijd alles beklijft en ik er niet voldoende van leer. Ik struikel door het leven, zo voelt het soms voor wat betreft bepaalde zaken. Misschien doe ik niet voldoende mijn best.
PS. Ik heb me aangemeld voor je blogupdates. Het volgen van blogs en het zelf bloggen is er de laatste tijd wat bij ingeschoten maar ik probeer het weer op te pakken.
Oh goed Peter, dan ga ik me ook abonneren op het jouwe! Ik moet je nog in mijn reader stoppen.
Ja, eens, we blijven struikelen, we worden niet op alles wijzer. Maar zelfs al struikelend leer je dingen die je alleen maar kunt leren door ze mee te maken. Dat is eigenlijk wat ik bedoel.
Hoe dat het bij mij nou zit met die wijsheid dat ik weet ik nog niet precies. Behalve dan dat ik veel te danken heb aan jullie blogs, Peter en Elja. Ik deed van de week de eindcontrole van mijn boek en zag dat je weer begonnen bent. Leuk. Ik heb net voor het eerst in maanden ook weer geblogd.
We leren allemaal van elkaar in het blogwereldje, denk ik. Goed van je boek Paul!
Succes met de publicatie van je boek Paul!
Oh my feckin’ goodness… another book to read. Dank voor de tip!
Hahaha ik vond dit een heerlijk boek, al is het lang geleden dat ik het las. Er is best veel kritiek op gekomen en op Gladwell in het algemeen omdat hij onvoldoende wetenschappelijk zou zijn. Maar ik houd van zijn boeken. Ze zijn toegankelijk en intelligent en ze zetten je aan het denken. Zijn podcast vond ik de eerste paar seizoenen ook erg leuk (weet niet of die nog steeds doorgaat, het werd me een beetje te politiek-Amerikaans op een gegeven moment).