We voeren de verkeerde discussie over AI

Het is om moedeloos van te worden, die discussies over AI. Als je een beetje kritisch bent, wordt je weggezet als iemand die het allemaal niet begrijpt, die niet ziet hoe geweldig de ontwikkelingen zijn. Je bent kennelijk voor óf tegen. AI is goed, of slecht.

Maar dat is niet waar de discussie over zou moeten gaan. Die zou moet gaan over de macht.

Het gaat maar om 1 ding

Voor een project deed ik onderzoek naar het gebruik van een metafoor die je veel hoort, in AI: AI als ‘revolutie’. Meestal wordt er iets gezegd als ‘AI is de volgende industriële revolutie’. Een interessante en gelaagde metafoor, ontdekte ik.

Als je gaat kijken wie dat nou zegt, de ‘AI-revolutie’, zie je al snel dat iedereen die term gebruikt. Ik misschien ook wel, ergens op dit blog. Soms is het een positieve vergelijking. Soms een negatieve. Al snel zie je dat er zo veel kanten zitten aan die vergelijking. (Fascinerend! Leuk project is het.)

Maar wat ik me vooral triggerde was deze quote, uit dit artikel:

From the beginning, the AI revolution has been about more than upgrading systems. It has been about redistributing power.

Het sprak me aan. Dat komt omdat ik nog een beetje in mijn maag zat met dat gevoel dat ik tussen twee kampen zit, als het om AI gaat. Het maakt me machteloos. Ik zie mensen die ik hoog heb zitten AI promoten als ‘onvermijdelijk’ (AI is NIET onvermijdelijk!) en mensen die niet mee willen in ‘de revolutie’ als mensen die het niet begrijpen.

(ik was weer blij met dez nieuwsbrief van Feline Hermans, het luchtte me op. Net als Feline’s reactie op Bregmans artikel, mocht je dat gelezen/gezien hebben. Blegh. Ik had er deze vibes bij, maar ik weet niet precies of dat terecht is)

De olifant in de kamer

Tot ik die quote hierboven las en dacht: dat is precies hetgeen waar ik me druk om maak. En hetgeen dat we vergeten te bespreken, als we de vinger naar elkaar wijzen (“Jij ziet niet hoe AI de wereld verandert en hoeveel er mogelijk is!” “Nee, jij begrijpt niets van de negatieve impact van AI!”).

Het is de olifant in de kamer. Ik weet niet of mensen hem niet zien, of dat ze hem gewoon negeren. Negeren voelt waarschijnlijk makkelijker. Doe ik ook met dingen die ik wel lekker en handig vind maar waarvan ik weet dat ze niet goed zijn voor mezelf of voor de wereld.

Dit is mijn punt:

Het gaat niet om de technologie zelf. Het gaat niet om wat het allemaal wel of niet kan en of het wel of niet geweldig is.

Het gaat ook niet om goed of fout, want technologie wordt gemaakt door de mens en kan dus alles zijn. Je kunt iedere technologie gebruiken voor goede of slechte doeleinden (ervan uitgaande dat we dezelfde waarden en normen hanteren voor wat goed of slecht is).

Het gaat niet om de technologie, maar de mensen die er aan verdienen.

Alles draait om macht

De vraag is niet of OpenAI of Anthropic beter is voor je vibecoding project. Het gaat om de vraag of jij deze bedrijven de macht wilt geven. Over je werk, over je leven, over je denken, over je samenleving en over de wereld.

Wie trekt er aan de touwtjes? Wie verdient het geld? Wie bepaalt wat we zien, horen, denken, lezen? En hoe? En waarom?

Wat gebeurt er met de wereld als we onszelf en onze kinderen overleveren aan een technologie die op dit moment volledig bepaald wordt door een handjevol multimiljardairs?

Gaat het om hoe gaaf jij het vindt? Hoe handig het is voor je werk? Hoe leuk je het vindt? Of gaat het om wie jij de macht geeft in de wereld?

Als je deze technologie zo mooi en handig vindt, hoe zou die technologie er dan uit moeten zien om hem beter te maken voor jou en voor ons? Hoe zou die technologie gemaakt moeten worden? En hoe kun je zorgen dat dat gebeurt?

Dat geldt voor alles dat we consumeren. Vliegreizen, autoritten, McDonalds en Nutella. Maar nooit eerder deed onze keuze de wereld zo snel veranderen.

Je kunt het prima kopen of doen (ik doe het te vaak). Maar je hebt een keuze. En die keuze heeft impact op de wereld.

Wie willen we de baas maken?

AI, en vooral generatieve AI modellen hebben de macht veranderd. En wij geven die paar bedrijven, die paar mensen, de macht over ons leven, onze samenleving en onze toekomst. We nemen de gevolgen voor de samenleving voor lief.

Daar moet de discussie over gaan: over de macht en wie we die macht willen geven.