We vertellen onzelf allemaal verhalen over onszelf. Maar wat als die vrhalen niet kloppen? En wat als dat komt omdat ze niet van jezelf, maar rechtstreeks van een ander komen?
We hebben allemaal wel eens meegemaakt dat we feedback of gewoon een opmerking kregen die ons raakte. Die zo’n pijn doet, omdat we bang zijn dat het waar is. En die we meenemen in het verhaal dat we onszelf vertellen over onszelf, ons gedrag en hoe we zijn.
Ik had een detective chief inspector momentje
Ik had vandaag een gepsrek met iemand die ik niet kende, over een onderwerp waar we allebei veel van weten. En terwijl ik het had over iets dat ooit gebeurd was in mijn werk, had ik opeens een inzicht. Over het verhaal dat ik mezelf was gaan vertellen naar aanleiding van die gebeurtenis.
Het was een beetje zoals in mijn favoriete detectiveseries, waarin de Detective Chief Inspector opeens stil valt omdat hij (het is altijd een hij) alle leads aan zich voorbij ziet flitsen en weet: zo zit het. Alsof ik naar mijn eigen Crazy Wall kijk en opeens de lijntjes zie die alles met elkaar verbinden.
Tot vandaag had ik die gebeurtenis als een losstaand iets beschouwd. Het was gebeurd, het was niet leuk, ik had niet goed gereageerd en dat was me ook verteld. Als gevolg daarvan werd ik ongeschikt geacht voor het betreffende traject. En dat begreep ik. Punt.
Het hoort erbij, bij groei: af en toe maak je fouten. Falen mag (of althans, zou moeten mogen).
Maar omdat ik het vandaag er over had met iemand die er buiten stond maar er veel van wist, zag ik opeens dat ik het al die tijd fout had gehad.
In feite was het simpel: ik heb mezelf al die tijd het verkeerde verhaal verteld. Of eigenlijk was ik andermans verhaal over mezelf gaan geloven.
The stories we tell ourselves
We vertellen onszelf allemaal verhalen over onszelf. We hebben een ego en dat ego zetten we strak vast door het slaan van ontelbare paaltjes over wie we zijn, hoe we zijn, wat we zijn. Ik ben een goede moeder, een hard werkende collega, een effectief leider, een geliefde manager, een leuke tante, een innovator, een ondernemer, een grappenmaker, the light of the party, een expert … wat het dan ook maar is.
Ik ben geen psycholoog maar volgens mij is het prima om jezelf verhalen te vertellen over wie je bent. Het is gewoon hoe we ons staande houden in een wereld vol anderen. Ik ben ik, jij bent jij. Ik ben zo, jij bent zo.
Het probleem ontstaat als je naar jezelf gaat kijken door de ogen van een ander. Als je het verhaal dat die ander je over jou vertelt, gaat geloven. Vooral als die ander het niet goed met je voor heeft. Of het vooral goed met zichzelf voor heeft. Of gewoon niet weet wat hij doet.
Je kunt 50 zijn, capabel en zelfverzekerd maar als je toevallig in een kwetsbaar moment ook moe, overwerkt en teleurgesteld bent … dan kan het verhaal van een ander over jou zo maar grip krijgen.
Verdorie.
Vertel jezelf vooral je eigen verhaal
IHoe herken je dat verkeerde verhaal, vroeg ik me vanavond af? Ik wil het niet nog een keer meemaken. Verkeerde verhalen over jezelf zijn niet goed voor je.
Misschien is het niet anders dan wat ik leerde in mijn leiderschapstraining: als je iets voelt, is het tijd om stil te staan. Want dit soort narratieven van anderen over jou doen altijd pijn. Daaraan herken je ze. Ze kunnen best waar zijn. Maar misschien zijn ze dat niet.
We zouden allemaal een ingebouwde alarmklok moeten hebben. Een interne notificatie die tegen je zegt: hee … dat voelde niet fijn. Dit was niet leuk. Het is tijd voor reflectie. Proberen boven de emotie uit te stijgen en te analyseren wat er nou precies gebeurt.
Ik blijf het zeggen: ‘vertragen en verdragen’ is een topmotto. Vertragen: stil staan bij wat je voelt. Verdragen: niets doen, niet reageren, niets oplossen maar gewoon blijven zitten met het ongemak.
Ooit pas ik het toe! 😁
- Vertel jezelf verhalen over jezelf – maar zorg wel dat ze kloppen - 22 januari 2026
- Ben je bezoeker van het museum? Of word je onderdeel van een geheel? - 20 januari 2026
- Waar is Elja mee bezig (in januari 2026)? - 17 januari 2026
Ontdek meer van Elja Daae
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
Heb je de Disney pixar film “Inside Out” gezien? Die gaat hier over, en is erg goed 🙂
Lang geleden! Nog maar eens kijken dus?
Zou dit soort reflectie ook depressie kunnen voorkomen? Vraag ik me al lezend af… misschien niet volledig, maar hoe vaak werkt het gedrag van anderen mee aan een depressie?
Ik denk dat het gedrag van anderen diepe wonden kan nalaten. Negatieve verhalen over jezelf die niet kloppen maar die je gaat geloven. En omdat je niet de tijd, ruimte of skills hebt om te reflecteren, kan dat denk ik ernstige gevolgen hebben inderdaad.