Ik was in een museum vandaag. Het was verrassend en leuk. En tegelijkertijd realiseerde ik me terwijl ik dit schreef dat het een beetje eenzaam voelde. Maar oo kwaarom.
Ik was in De Fundatie vandaag. Het stond op mijn museumlijstje en ik dacht vanochtend, waarom niet? Dinsdag is oude-mensen-museumdag en dus mag ik op dinsdag naar het museum.
Bijna 2 uur heen, bijna 2 uur terug. En maar 1 uur binnen geweest – maar dat is altijd zo. Ik ben een snelle bezoeker. En ik hoefde niet alles te zien, van mezelf.
Bezoekverslag De Fundatie: er is een (hele kleine) ‘modernisten’-tentoonstelling met Appel, Picasso, Van Gestel, Van Heemskerck etc. en een Van Gogh (wist ik niet!). Als je van het genre houdt, zoals ik, is het de moeite waard. En hoewel er niet heel veel informatie was bij de schilderijen, vond ik de teksten die er waren leuk en anders dan anders. Ik vond de tentoonstelling van Chourouk Hriech totaal verrassend en anders. Dus als je van tekeningen houdt, zeker je kans grijpen. En ik kende Ivna Esajas niet maar vond de opzet super – de ‘kamers’ waarin het werk hing en de combinatie met werk dat ze uit de collectie gekozen had.
Informatiehonger
Ik weet niet hoe andere museumbezoekers er in staan. Ik heb inmiddels door dat alleen mensen zoals ik die niet werken en mensen die met pensioen zijn – in ieder geval van boven de 50 – op dindag in musea te vinden zijn. En ik zie veel mensen gewoon genieten, kletsen met elkaar, en het prima vinden.
Ik kwam een paar keer twee vriendinnen tegen die gezellig op bankjes zaten of voor schilderijen stonden en onbevangen bespraken wat ze dachten dat het was of wat er mooi aan was. Of misschien vroegen ze zich af waarom het er hing!
Zelf ben ik op zoek naar informatie, als ik naar kunst kijk. Ik heb een constant vraagteken, terwijl ik naar werk kijk. Waar komt het vandaan? Hoe komen ze er aan? Wat weet ik over de kunstenaar? Hoe verhouden de werken zich tot elkaar (deze vraag werd in de Fundatie telkens heel goed beantwoord, ze hadden fijne overkoepelende teksten)? Hoe heeft de kunstenaar zich ontwikkeld? Wat is er bijzonder aan?
Toen ik weg ging, zag ik een folder van het museum met daarop een Turner en een Mondriaan. Turner was een van de eerste tentoonstellingen waarvan ik me herinner dat hij indruk maakte. En Mondriaan in zijn niet-abstracte tijd vind ik prachtig. Toen ik er naar vroeg, wist de suppoost niet waar ze waren.
Een gevoel van eenzaamheid
Op het toilet hing een QR-code om een bezoekersenquete in te vullen. Een van de vragen was of het personeel vriendelijk was.
Ik realiseerde me dat ik dat niet wist (ik had nog niet met de suppoost gepraat). Ik was een uur in het museum zonder echt contact te hebben. Zelfs niet met de mensen die mijn museumkaart scanden.
Sterker nog, door die vraag ging ik er meer over nadenken. Hoe vond ik het?
Het voelde allemaal wel vriendelijk, maar het voelde ook alsof ik er niet was. Of niet had kunnen zijn. Het was … tsja … wat was het?
Het was een beetje een eenzame ervaring.
Het is vaker zo dat je niet echt contact hebt met het museum. En vaak voel ik althans wel echt een connectie met de kunst. Maar vaak voel ik me ook gewoon meer onderdeel van het geheel.
Misschien door de architectuur? Ik weet niet waar het hem in zit.
[NB grote uitzondering is het LAM – hoop dat je daar al geweest bent! Daar zijn de suppoosten opgeleid om met je te praten en je te begeleiden. En er hangen overal QR-codes ipv bordjes. Expres! Topmuseum]
Het Kröller-Müller bijvoorbeeld, is zo gemaakt dat je als het ware onderdeel wordt van het gebouw en de kunst. Je loopt er continu tussendoor, doorheen. Soms letterlijk!
De rol van de ruimte
Ik denk, nu ik het zo opschrijf, dat het alles te maken had met de architectuur. Ik nam niet de lift maar de trap, waar ik maar 1 keer mensen tegenkwam. Er zijn heel veel gangen waar je uit of door moet om de tentoonstelling te zien. Op de derde loop je door het restaurant en in het restaurant om naar sommige prachtige werken te kijken – toen ik er was werd er net een concert voorbereid.
De tentoonstelling op de derde was eigenlijk ook maar 1 stuk van de verdieping, wat een beetje vervreemdend voelt. Net als veel mensen, liep ik de hoek om, denkend dat het daar verder ging. Maar dat was niet zo:
En toen ik naar de vierde ging met de trap, moest ik een lange trap op in een lege ruimte en door een vrij lange gang waar niets was.
In het atrium, waar het werk van Hriech levensgroot uitvergroot hangt, moet je over de smalle overlopen, en dat is een grappige ervaring. Maar het is ook krap (als er mensen van de andere kant komen moet je eigenlijk terug) en lastig te overzien.
Misschien is het ook het gebrek aan overzicht. Ik heb kennelijk een verwachting: ik neem een trap, kom op de verdieping, zie de tentoonstelling; volgende trap, volgende tentoonstelling – en zo was het niet.
(grappig genoeg had ik een aantal foto’s genomen van gangen en trappen omdat ik het mooi vond hoe de ruimte was, de leegte, de schaduwen, de diepte. dat bevestigt het misschien al)
Verwachtingsmanagement
Het is juist het leuke van musea, dat ze je verrassen, vind ik. Dan wordt het echt een ervaring in plaats van een beetje schilderijen kijken.
Dat had ik vandaag in het atrium. Ik begreep eerst weliswaar totaal niet waar ik naar keek. En hoe het zich verhield tot een ruimte met tekeningen waar ik net geweest was. Maar toen ik het eenmaal door had, vond ik het geweldig.
Ervaring
Als ik het zo opschrijf, was de architectuur ook hier een ervaring. Het begint al als je aan komt lopen – als je zoals ik niet weet hoe het gebouw er uit ziet, weet je niet wat je overkomt.
Dat maakt musea zo leuk. En het maakt het vooral zo leuk als je tijd hebt om er over na te denken achteraf en er over te bloggen: dan kun je je ervaring als het ware in een context plaatsen. En niet alleen blijven genieten van dat ene bezoek. Maar ook steeds meer genieten van alle andere.
(Iedereen aan de museumkaart! Het is nu een app – dus je hebt hem altijd bij je. En als je bedenkt dat ik vaak maar 1 uur in zo’n museum ben vraag ik me af waarom ik dit niet vaker deed??)
- Vertel jezelf verhalen over jezelf – maar zorg wel dat ze kloppen - 22 januari 2026
- Ben je bezoeker van het museum? Of word je onderdeel van een geheel? - 20 januari 2026
- Waar is Elja mee bezig (in januari 2026)? - 17 januari 2026
Ontdek meer van Elja Daae
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
Hi Elja, niet over deze blog, maar over je blog in het algemeen. Ik kan het contactformulier niet invullen (is er niet) en ook wordt jouw blog niet bijgewerkt in mijn blogrol. Heb je al eens verwijderd en opnieuw toegevoegd, maar dit heeft niet gewerkt. Enig idee?
Oh nee! Ik heb beide dingen de afgelopen week opgelost, dacht ik … zowel de reacites als de blog roll. 🙁 Wil je het nog eens proberen? Er was een probleem met de RSS feed die opgelost zou moeten doen. En met de commment sectie dus … Ik heb zelf vandaag op mijn telefoon gecheckt en toen deden de reacties het weer?!
Wat een leuk verhaal. Fijn te lezen hoe je tot gedachtes komt 🙂
Dank! Het was grappig om te ervaren dat ik het door het op te schrijven kon verklaren.
Zat ik een hele week in Noord-Holland, heb ik alleen Hotel Not Hotel gezien (zonder er te overnachten). Ik doe even iets niet goed, normaal bekijk ik altijd welk museum ik zal gaan bezoeken (HNH is behalve hotel gewoon een museum en de medewerkers zijn meer dan aanspreekbaar). En ondertussen verzamel ik jouw tips. Dit weekend naar de Verbeke Foundation, mijn ‘stammuseum’ (bestaat dat? nu wel).
O en ik kan dus wel op tablet reageren, maar niet op de telefoon… weird.
Ha! Zit je in Amsterdam? Ik zat even aan Bergen, museum Kranenburgh te denken, wel eens geweest en is erg leuk. Maar in Amsterdam heb je natuurlijk genoeg keuze. Als je van fotografie houdt zijn Foam en Huis Marseille leuk. En voor het Stedelijk hoef je geen tijdslot te reserveren, zoals voor Van Gogh en het Rijksmuseum.
Ik ken het niet, Verbeke, ik ga het opzoeken!
Als het goed is kun je niet ook op je telefoon reageren, heb hopelijk de reactiemogelijkheid nu overal opgelost.