Ik volgde een workshop vibe coden en dat was een openbaring. Door te vibe coden kan iedereen nu in theorie een webapplicatie maken, ook zonder programmeerkennis. Maar ik realiseerde me ook dat je voor serieuze toepasingen toch nog echt professionele programmeurs en ontwikkelaars nodig hebt.
Mijn LinkedIn feed staat er al heel lang vol mee: enthousiaste verhalen over vibe coden. Omdat programmeren gebeurt met programmeertalen, kunnen taalmodellen als ChatGPT of Claude net zo goed de ’taal’ van code genereren als ze bijvoorbeeld Nederlandse of Engelse teksten kunnen opleveren. En omdat er veel meer geld te verdienen is aan het helpen van programmeurs, hebben bedrijven als OpenAI, Microsoft en Anthropic veel geinvesteerd in juist deze mogelijkheid.
Zo komt het dat mensen als jij en ik zonder veel programmeerkennis opeens web applicaties kunnen opleveren. Werkend en wel.
Wat is vibe coden?
Vibe coden (‘vibe coding’) is het generen van code met behulp van AI-modellen, zonder dat je programmeerkennis nodig hebt. Het is een revolutie in programmeren, om twee redenen:
- AI-modellen begrijpen alle programmeertalen en kunnen daarom code opleveren; en
- Je kunt deze modellen (chatbots) in je eigen taal instructies geven om die code te laten genereren, zonder dat je kennis nodig hebt van programmeren.
Net zoals je ChatGPT in het Nederlands iets kunt vragen en er toch iets in het Engels uit kunt krijgen, kun je zo’n model in gewonemensentaal vragen om iets te maken en er vervolgens iets in programmeertaal (code) uitkrijgen.
Het revolutionaire is dus niet alleen dat deze AI-modellen code kunnen genereren, maar ook dat je dat voor elkaar kunt krijgen door gewoon tegen de modellen te praten zoals je tegen andere mensen praat.
Met GitHub Copilot Plus, Claude Pro of ChatGPT Plus kun je nu maken wat je wilt, ook al heb je totaal geen verstand van programmeren, design of webapplicaties.
Je kunt je voorstellen dat dit in de eerste plaats ongelofelijk handig is voor mensen wiens werk het is om code te schrijven en te programmeren of te werken met grote databestanden en gecompliceerde spreadsheets en data-analyse toepasingen. Er is een enorm tekort aan programmeurs. En juist omdat zij weten wat ze doen, kunnen ze deze nieuwe mogelijkheden gebruiken om hun output exponentioneel te doen toenemen. Het bespaart ze tijd en helpt ze problemen sneller op te lossen.
Maar juist voor mensen zoals jij en ik, die geen of beperkte kennis hebben van programmeren, opent het echt nieuwe werelden.
Vibe coden met AI als je beste vriend
Vibe coden begint met het uitleggen aan je chatbot wat je wilt bereiken en voor wie. Hoe specifieker je bent, hoe beter. Maar alles wat je niet weet, kun je in gesprek met je chatbot uitvragen. In zekere zin is ‘AI je beste vriend’, zoals mijn docent zei. Wat je niet weet, kun je vragen. Zo ga je door tot het opgelost is.
Dat is het bijzondere: je kunt je chatbot zelfs vragen om jou nadere vragen te stellen om te bepalen wat je precies wilt (dat is zelfs slim om te doen). Zo krijg je steeds duidelijker wat er bij komt kijken en kun je steeds beter beschrijven wat je wilt.
Vibe coden gaat er om dat je aan je chatbot alles kunt vragen. “Hoe zorg ik dat deze code nu live komt te staan?’ ‘Hoe maak ik hier nou een werkende applicatie van’? Je kunt je chatbot alles vragen en dat moet ook: je moet blijven vragen om instructies tot je een werkend eindproduct hebt.
Krijg je ergens foutmeldingen? Plak de hele foutmelding in je chat app en je krijgt vanzelf de oplossing. In theorie, dan.
Dat is voor mensen die niet kunnen programmeren de kern van vibe coden: blijven doorvragen. Je praat tegen je chatbot zoals je vragen zou stellen aan een programmeur die jou iets moet leren.
Met genoeg tijd kun je alles oplossen en alles maken.
Vibe coden is niet zo makkelijk als mensen het doen voorkomen
Dus dat is dat, zou je kunnen denken: iedereen kan nu alles bouwen. Maar als iets te goed lijkt om waar te zijn, is het ook niet waar. En dat is met vibe coden ook zo. Alle mooie verhalen ten spijt, is het natuurlijk nooit zo makkelijk als mensen het ons willen laten doen geloven.
Nadat ik de docent, een professionele programmeur die voor een groot bedrijf werkt, twee uur lang bezig heb gezien, denk ik inderdaad dat ik een app of website zou kunnen vibe coden. Ik weet nu welk programma ik moet gebruiken (wij gebruikten Visual Studio Code) en hoe ik dat moet koppelen aan mijn AI-chatbot (ik gebruik momenteel Claude).
Ik leerde ook hoe ik de code die Claude voor mij gevibecodeeerd (…?…) heeft, op GitHub kan zetten – de site waar veel programmeurs hun code als het ware bewaren. Hoe ik hetgeen ik gemaakt heb aan een databasewebsite kan koppelen zodat alle input ergens komt te staan. En hoe ik dat vervolgens kan ‘deployen’ – live kan zetten op een server – door weer ergens anders een account te maken.
Klinkt dat overweldigend? Is het ook. Vibe coden vraagt een flinke dosis vertrouwen, wil je al die terminologie en al dat jargon durven te negeren.
De crux van vibe coden is tijd en vertrouwen
Het voelt – vind ik – raar om iets te doen dat zo technisch is, zonder dat je weet wat het allemaal betekent. Iedereen die een klein beetje kritisch denkvermogen heeft, zal zich afvragen of dit allemaaal wel goed gaat. Blindelings te vertrouwen op wat een chatbot zegt en zo maar die code live zetten, het is nogal wat. Helemaal omdat ik – net als jij, hoop ik – normaal wel drie keer uitkijk voordat ik de output van een chatbot vertrouw (zie hier meer artikelen over AI). Maar bij code kan ik niet controleren of het klopt of inschatten wat er niet goed gaat.
Het is imposant en indrukwekkend, al die code. Al die folders met bestanden met ingewikkelde namen. Al die accounts bij verschillende websites waar je je ‘repo‘ neerzet. Je kunt niet chekcen of alles klopt, of de chatbot niets vergeten is, of het ook anders had gekund (de tip is om alles vervolgens aan een andere chatbot voor te leggen en te laten checken. Maar die is natuurlijk ook niet 100% betrouwbaar).
Het vraagt een flinke dosis vertrouwen in je chatbot en de online wereld om het allemaal maar uit te voeren en er op te vertrouwen dat het gaat werken – en dat het geen kwaad kan.
Bovendien vraagt het doorzettingsvermogen. Alles uitzoeken en doorworstelen kost tijd. Je moet alsmaar opnieuw vragen hoe het zit en wat je moet doen; misschien tussendoor nog wat andere vragen stellen om te begrijpen wat er moet gebeuren; je hebt (gratis) accounts nodig bij andere diensten die je helpen om van die code iets werkends te maken.
Mensen die iets meer kennis hebben (en een flinke dosis vertrouwen) kunnen in een uurtje iets af hebben. Maar ik denk dat het veel van ons flink wat tijd zal kosten om iets werkends op te leveren. Vooral de eerste keer.
De ultieme use case voor vibe coden is een demo van je idee
In zekere zin is het maken van demo’s, van werkende eerste uitvoeringen van je idee voor een app of website, een van de allerbeste use cases voor vibe coden.
In de cursus gisteren was iemand die in een ziekenhuis werkt met data en data-inzichten om patiënten te helpen. Hij werkte al maanden aan een idee voor een app waarbij artsen inzicht konden krijgen in de vaardigheden van een patiënt – een indicatie van het stadium van hun ziekte – door die patiënt een simpele oefening op een ipad te laten doen. Maar voor zo’n app moet je een programmeertaal beheersen die hij nog niet kende. En kennis hebben van design.
Door te vibe coden had hij letterlijk in 1 uur (!) een werkende demo van de app. Gewoon door tegen zijn AI-model te praten. “Maak een ipad app die het volgende doet … zorg dat de arts na afronding van de oefening een overzicht krijgt dat er als volgt uitziet …”. Het lukte hem. Hij was extatisch.
Met zo’n prototype op zijn scherm kan hij met artsen in gesprek, maar ook met de beslissers die kunnen zorgen voor budget voor een volgende stap. Hij kan de app door artsen laten testen in de pratijk. En als hij het echt werkend wil krijgen, kan hij programmeurs en designers vragen om het te bouwen op een manier die past bij de regels die er zijn voor dit soort toepassingen in de zorg.
Want dat is natuurlijk wel een dingetje: als het gaat om patiënten kun je niet zo maar een applicatie ergens op het internet zetten en die laten gebruiken. Vertrouwelijke gegevens, kwetsbare doelgroepen, privacygevoelige informatie: een app zoals hij bedacht heeft, vraagt om een heleboel technische en juridische maatregelen en waarborgen.
Vibe coden is ideaal voor professionals zonder programmeerkennis die vanuit hun werk ideeën hebben die ze snel werkelijkheid willen laten worden. Zo kunnen ze hun idee snel valideren en demonstreren. Maar of het nou betekent dat niet-programmeurs in een zakelijke omgeving applicaties gaan maken en lanceren door te vibe coden, dat vraag ik me af. Daar is denk ik toch nog iets meer voor nodig.
Vibe coden maakt van niemand een expert
Als je zoals ik hulp krijgt van een expert bij het vibe coden (ik was bij deze opleider), krijg je ook inzicht in de vele risico’s en de maatregelen die je moet nemen om die risico’s te voorkomen of te beperken. Denk aan maatregelen om te voorkomen dat wachtwoorden zichtbaar worden.
Maar zelfs goede instructies, of goede vraagstelling (‘hoe zorg ik dat deze app zo veilig mogelijk is?’) geeft geen garanties. Een taalmodel zal blijven hallucineren; kan altijd fouten maken; blijft je naar de mond praten; zal vaak dingen vergeten; of kan de code juist veel te complex maken. En als je geen programmeerkennis hebt, zie je dat niet.
Ik verliet de cursus met het inzicht dat het internet vol loopt met gevibecode websites en applicaties die niet beveiligd zijn, makkelijk gehackt kunnen worden, onbedoeld privactygevoelige informatie delen en misschien wel enorm opgeblazen code gebruiken voor simpele toepassingen.
AI is niet onschuldig en vibe coden ook niet
Vibe coden is ongelofelijk gaaf om te zien en te ervaren. Met wat tijd en geduld kun je heel veel dingen maken die vroeger totaal buiten je bereik lagen. Dat is waanzinnig om te zien.
Maar hoe gaaf het ook is, het is goed om je te blijven bedenken dat de onderliggende problemen van grote AI-modellen natuurlijk blijven bestaan. Al die grote AI chatbots zijn onrechtmatig getraind op de data van anderen (waaronder GitHub!?), ze zijn in handen van veel te machtige bedrijven, ze kunnen heel makkelijk voor criminele en ondemocratische doeleinden worden gebruikt, om maar niet te spreken van het vraagstuk van productiviteit (moeten we echt productiever worden?), etc. etc.
In gesprekken die ik had met medecursisten zag ik net als altijd dat het persoonlijke gemak voorop stond en dat mensen weinig kritisch zijn. Ze weten weinig van de achtergrond van dit soort modellen. En maken zich niet druk om de consquenties.
Los van dat grotere plaatje was mijn belangrijkste inzicht vibe coden niet zo makkelijk is als mensen (op LinkedIn of TikTok) je laten geloven. In theorie kan iedereen het. In de praktijk is het produceren van code en het doen van alle handelingen om code werkend te krijgen overweldigend en ingewikkeld.
En tenslotte: vibe coden maakt van leken nog altijd geen experts. Als je serieuze toepassingen wilt maken, zul je altijd afhankelijk blijven van ontwikkelaars, designers en cyber security experts.
En in een online wereld vol gevibecode toepassingen is dat misschien maar goed ook.
Reageren?