Het is vandaag een jaar geleden dat ik mijn moeder voor het laatst sprak. Al wist ik dat op dat moment niet, het doet er niet minder pijn om.
Wat mij veel bezig houdt is het besef dat verdriet zo individueel is. Ik vind rouw een eenzame ervaring. Misschien ook omdat het voelt alsof je er mee om moet gaan, van de maatschappij.
Je kunt niet iedere dag beginnen over degene die je verloren hebt, na een jaar.
Maar ik zou dat ergens wel willen. Want ik heb dagelijks vaak meerdere momenten waarop ik aan haar denk. Dingen die ze leuk had gevonden, plekken waar we samen zijn geweest, dingen die ze had willem horen, dingen die ze gedaan zou hebben.
Zo gaat dat met moeders: ze zijn overal en altijd betrokken. Ook als ze er niet meer zijn, zijn ze niet meer uit te wissen omdat ze alles met je hebben gedaan. Ze zijn alles voor je geweest.
Ik realiseer me: er is een sociale conventie die zegt dat ik er maar eens over op moet houden. De tijd verstrijkt en we leren dat we niet in het verleden mogen blijven hangen.
Maar we leven ons leven niet lineair. Als er al zoiets als tijd bestaat, is die niet zo lineair als we met elkaar hebben afgesproken.
We denken dat het verleden achter ons ligt. Maar alles is ook nog gaande.
Alles is nu, zolang je je het nog herinnert. Wat ooit gebeurde, gebeurt opnieuw wanneer je er aan denkt.
Zo ben ik vandaag weer in het ziekenhuis. En loop ik het ziekenhuis weer uit na een gesprek met de dokter.
Ik wou toch dat ik me even omgedraaid had en terug was gelopen. Zodat ik haar nog bij bewustzijn had gesproken.
Maar wat waar was, blijft waar. Ik had niet door dat het al zo ver was. En je kunt het verleden wel herbeleven, maar niet veranderen.
Aan de andere kant: als alles nu is, is ook al het goede nu gaande.
Mooie gedachte op een verdrietige dag.
💙
Rouwen, ik vond het ook maar eenzaam.
Iedereen rouwt op zijn eigen manier en als jij het fijn vindt om nog regelmatig over je moeder te praten is dat alleen maar mooi toch. Hopelijk geven de mensen om je heen je daar ook de ruimte voor.
Thuis kan ik het wel kwijt hoor. Het zit meer in mij, denk ik.
Hee Elja,
Ik had vorige week een soort lezing over rouw. Een van de dingen die ik leerde was dat rouw geen eindpunt kent. Ik vond dat zo’n eye-opener en geruststelling dat er geen deadline staat voor rouw.
Het is juist vreemd hoe wij als maatschappij geleerd hebben om om te gaan met rouw en gemis. Iedereen gaat anders om met rouw en daarin is alles goed. Dus als jij erover wilt schrijven, dan schrijf je erover. En ik als lezer zal dat ook blijven lezen, met je meevoelen en dan bedenk ik vaak hoe mooi het is dat je moeder op deze manier nog zo bij je is.
Dikke knuffel.
Dankjewel! Ja, dat klopt denk ik, dat er geen eindpunt is. Je leert er mee leven, dat is het meer. Maar het kan ieder moment weer opnieuw oplaaien.
Klinkt als een mooie lezing!
Laatst luisterde ik een podcast met Manu Kierse. Hij had het over rouwarbeid en rouwtaken. Rouwen is hard werken en kent geen harde fases of deadlines. Ik heb mijn broer op 17 november verloren. Ik sta ermee op en ga ermee naar bed. Dagelijks zijn er tranen. En ook ‘had ik nog maar…’.Is dat vreemd? Nee. F*ck degene die dat wel vindt. En please mensen, hoe goed bedoeld ook: vraag niet steeds ‘of ik het een plekje heb kunnen geven’. Mijn leven vouwt zich om het verlies heen. En ik neem de pijn, het gemis en het gat in mijn hart mee op mijn levenspad. En mijn missen? Dat went nooit!
Mijn moeder missen moet er staan in de laatste alinea…
Ach Atie, gecondoleerd met je broer.emsen gebruiken veel rare eufemismes, dat is zeker. Ik weet niet hoe dat komt. Misschien omdat ze het zelf niet hebben meegemaakt? Al lijkt me dat onwaarschijnlijk.
Het is inderdaad hard werken. Heel veel sterkte.
Ik denk omdat ze niet weten hoe ze ermee moeten omgaan? En toch iets willen zeggen? Het liefst zou ik vragen willen zoals: wat mis je het meest of denk je nog vaak aan hem? Dan zou ik woorden kunnen geven aan mijn verdriet ipv ergernis voelen!
Hey Elja, ik werd vanmorgen wakker met jou in mijn gedachten. Ik vroeg me af hoe dat zou zijn om een moeder te verliezen en daar over te schrijven en dan haar nog steeds te missen, want ook al schrijf je van je af, het verdriet wordt er niet minder van.
Wat kan ik je zeggen als lezer, ik kan jouw gemis niet veranderen. Het enige wat ik kan doen is je verhalen lezen, even de tijd nemen om je te horen en even een paar minuten naast je te staan in het luisteren naar je gemis. En even een berichtje sturen.
Heel lief Francien, ik waardeer het enorm en ik voel het ook echt. Dankjewel! <3
Ah, fijn!
Never mind wat anderen vinden of denken. Jij leeft vandaag, je leefde gisteren, en leeft morgen met de gedachten aan jouw moeder. Hoe mooi is dat als je met een lach en een traan aan je moeder kunt denken?! Take care. Ik denk vandaag een beetje meer aan jou.
<3