Als je niet weet wat mensen verwachten, kun je vreselijk falen.
Er is mij verteld, op cultuurcursus, dat status en relaties in Turkije een hele andere rol spelen dan in mijn Nederlandse cultuur. Je moet je gedragen naar je status, dat wordt van je verwacht. Mensen in een bepaalde positie gedragen zich daar naar. Ze verwachten goed behandeld te worden, en van hen wordt op hun beurt verwacht dat ze anderen laten delen in hun succes. (ik weet niet of ik het zo goed uitleg, maar zo heb ik het ongeveer begrepen).
Van mensen in mijn situatie, die in een prachtig appartement wonen, op een prachtige compound, op een prachtige locatie, en een prachtige auto rijden, worden vast ook allerlei dingen verwacht, is mijn conclusie. Dat ze zich altijd laten rijden, bijvoorbeeld. Dat ze uit de hoogte zijn, misschien? Dat ze niet zelf met Ikea-dozen gaan sjouwen, in ieder geval.
Mijn punt is, ik weet niet wat mensen van me verwachten. En dat leidt tot rare situaties. Want als mensen me op een bepaalde manier behandelen, weet ik niet waarom. Ik neem dan maar aan dat het is omdat ik niet voldoe aan hun verwachtingen, of dat ik die juist overtref. Maar weten doe ik het niet.
Doe ik het goed?
Vooral bij het contact met klusjesmannen, verhuizers, bezorgdiensten, de schoonmaakdienst die ons huis een beurt kwam geven voor we er in trokken en de servicemensen van de compound is er een continu vraagteken. Doe ik het goed? Is het slim om zo te doen, of juist niet? Is onze relatie nu voor altijd verpest? Geef ik te weinig fooi? Geef ik te veel fooi? Hadden ze iets anders verwacht van me? Is het niet de bedoeling dat ik help met dozen uitpakken? Is het stom dat ik de lege dozen zelf naar de kamer draag? Had ik er meer bovenop moeten zitten met de schoonmaker (aangezien het helemaal niet schoon is geworden…!)?
Maar ook: mag je op dit tijdstip nog zwemmen? Hoor je eerst te douchen? Mag je gasten meenemen? Is het erg als je kinderen spetteren? Zijn ze te luidruchtig? Is onze tuin te rommelig? Wat zijn de regels op de compound? Mag je nou wel of geen huisdier? Kun je mensen thuis uitnodigen? Is het ‘done’ om een boterkoek te bakken en bij de buren af te leveren? Is het OK om bloemen aan iemand te sturen? Bied je gasten nou wel of geen alcohol aan?
Ik heb, kortom, geen idee welke verwachtingen mensen hebben. En als je niet weet wat anderen verwachten, en je wil wel graag iets met die anderen, dan is het heel lastig om er aan te voldoen. Laat staan ze te overtreffen.
Ongeschreven regels zijn het moeilijkst
Conclusie. Het is belangrijk om te weten wat de verwachtingen zijn van de partijen met wie je te maken hebt. Als je niet weet wat de verwachtingen zijn, kun je niet zoveel. Verwachtingen vloeien ook voort uit regels. Ongeschreven regels.
In Nederland verwachten we dat je ook de ouders van de jarige feliciteert. In Hongarije wordt je geacht je cadeautjes pas uit te pakken als de gever weg is. In Turkije moet je eerst over koetjes en kalfjes praten voor je terzake komt. In Nederland moet je niet om de hete brei heen draaien. In Hongarije moet je altijd zorgen dat je veel te veel eten hebt. In de VS laat je je kinderen niet bloot rondlopen in de tuin en kleed je ze om in speciale verkleedhokken zonder andere volwassenen.
Jezelf zijn is not good enough
Ja, ik hoor je denken: je kunt ‘gewoon jezelf’ zijn. Maar dat is niet genoeg. Ga maar na, als je toeristen tegenkomt in Nederland, of buitenlanders die er permanent wonen, en ze doen het anders dan wij. Is niet de bedoeling, toch? Neeneeneeneenee. Je moet je aanpassen, als gast…
Wat je nodig hebt, is een vertaler. Iemand die uitlegt, in jouw termen, wat al die mensen waarschijnlijk denken. Hoe ze er in staan. Wat ze verwachten als ze met je te maken krijgen. En waarom. !
