In de aanloop naar de feestdagen (daaronder vallen hier in de VS Thanksgiving, Chanuka, Kerstmis en Kwanzaa) zijn er overal in mijn buurt initiatieven rondom liefdadigheid.
Bij gebrek aan een vangnet…
In de VS is het sociale vangnet niet zo stevig als in Europa. Er is een (voor mij) gekke balans tussen een hele rechtse samenleving waar mensen moeten overleven en het zelf moeten zien te redden. En aan de andere kant een mentaliteit van geven, delen, goede doelen. Mensen geven relatief veel aan goede doelen.
Alsof men wel wil helpen, maar zelf willen bepalen wat ze doen en dat vooral niet aan de overheid willen overlaten. Nou ja, ‘alsof’ – zeg maar omdat. De relatie van Amerikanen met de overheid is een overblijfsel van het Wilde Westen, denk ik vaak. Anyway.
Het leidt er in ieder geval toe dat er overal om je heen, in je community, initiatieven zijn om te helpen, te geven, te delen. Een kleine opsomming van initiatieven zo rond de kerst.
Santa’s wish lists: geven in natura
Op de basisschool van mijn zoon werden families met weinig inkomen door de social worker uitgenodigd om hun verlanglijstjes in te leveren. Vervolgens kon je een geanonimiseerd wenslijstje kiezen. Ze waren allemaal uitgeknipt in de vorm van wantjes en hingen als een slinger aan de muur. Boy, 12 yr, pants size 32, shirt XL. Girl, 9, jewelery. Dat soort dingen.
Hartverscheurend, hoeveel van die wantjes er hingen. En hartverscheurend, sommige lijstjes. ‘Gift card food4less’, bijvoorbeeld. Er zijn overal mensen om je heen, zelfs in de klas van je kinderen, waar de kerstman niet langs komt en geen geld is voor een kerstdiner. Een schrijnende tegenstelling met de overvloed aan commerciële uitingen die overal over je heen wordt gestort en de kerstman gebruikt als reden om te shoppen, shoppen en nog eens te shoppen. En liefst op krediet.
Geef in natura: The Giving Tree
Een ander initiatief was op het werk van F. Daar hadden ze een boom van papier op de muur, een giving tree, en op ieder ‘blaadje’ of iedere ‘kerstbal’ stond een niet-bederfelijk levensmiddel met de vraag of je dat in 10-voud wilde kopen. Dus 10 rollen alumiumfolie, 10 blikken fruitcocktail, etc. etc. Vervolgens zorgde HR dat hiervan kerstpakketten werden samengesteld die via een organisatie werden verspreid. Die organisatie gebruikte een lokale sportzaal om alle voedselpakketten te verzamelen en uit te delen.
Toy or food drive
Zowel op gemeentelijk niveau (verbazend…toch een overheidsinitiatief) als op het niveau van een bedrijf (Starbucks) bijvoorbeeld werden toy drives en food drives georganiseerd. Gewoon een grote bak in de zaak met de vraag om daar nieuwe, oningepakt speelgoed te doen, of niet-bederfelijke voedingsmiddelen. Ik weet niet precies hoe de distributie is geregeld. Maar het werkt fantastisch.
Mijn buurvrouw vertelde gisteren nog hoe ze wat speelgoed in haar auto had liggen voor als ze een toy drive tegenkomt. Ze zijn namelijk overal. Veel mensen hebben gewoon wat dingen op voorraad die ze dan afgeven op het eerste inzamelpunt dat ze tegenkomen.
Koop een boek, geef een boek
Een initiatief dat je vaak ziet (niet alleen rond kerst) is dat als je bij de boekwinkel iets koopt, ze je vragen om ook een boek van de wish list van een lokale organisatie te kopen. Van scholen, vaak. Maar ook van organisaties die proberen analfabetisme te voorkomen.
Scholen geven ofwel een wensenlijst door en als je bij de kassa staat liggen daar de boeken die je nog kunt kopen. Dit gebeurt ook vaak via programma’s via scholen waarbij de uitgever een campagne heeft op school (een gekke mengeling van school & commercie), en leraren een wensenlijstje kunnen inleveren. Je koop dat dat boek voor ze, en doneert het vervolgens.
Nationale partnerprogramma’s
1 op de 5 kinderen in de VS heeft niet genoeg te eten. 1 op de 5. Ongelofelijk, toch? 1 op de 5. Vandaar initiatieven als nokidhungry.com met een heleboel grote, invloedrijke partnerbedrijven. Sponsoring door een grote keten of televisienetwerk helpt vooral met campagne voeren hoewel er soms ook met winkelketens wordt samengewerkt voor food of toy drives.
Al met al wordt je zo door de maanden heen geconfronteerd met heel veel initiatieven. En omdat ze niet veel vragen, is drempel om mee te doen en te geven heel laag. Zo kunnen mensen op een hele makkelijke manier een steentje bijdragen. Zou zoiets ook in Nederland werken? Of al gebeuren? Zoiets als die schoenendozenprogramma’s?
