Beïnvloeding is een online spel waar de good guys ook aan moeten beginnen

social media

Ik zat de afgelopen week veel in de auto. En ik luisterde podcasts van This American Life. Ze zijn stuk voor stuk interessant. Maar degene die me echt inspireerde was deze aflevering: Will I know anyone at this party? Je kunt hem via de link luisteren, of je kunt hem via de podcast app downloaden en luisteren. De transcript vind je hier maar wees gewaarschuwd: hij is lang. Luisteren is leuker.

Het spel van beïnvloeding

In de podcast onderzoeken journalisten wat er aan de hand is met de Republican party. Hij is gemaakt voordat de verkiezingsuitslag bekend werd. Maar dat maakt voor het effect niet uit. Fanatieke republikeinen worden geïnterviewd over hun twijfels. Of over hun niet-twijfels, natuurlijk.

Maar het shockerendste stukje van de podcast is het stuk over een stadje in Minnesota. Niet zo zeer om wat daar gebeurt, hoewel dat op zichzelf heel zorgelijk is. En (nog zorgelijker) heel herkenbaar. Maar wat ik echt heel zorgelijk vind is de online component. En de marketing component.

Marketing. Gevaarlijk.

Marketing van standpunten en opinies. Marketing van beïnvloeding. Of misschien is marketing al beïnvloeding.

Je kunt mensen overtuigen als je ze maar bereikt

Het verhaal draait gedeeltelijk om een organisatie die je rustig als ‘haatzaaiend’ kunt betitelen, met een academisch klinkende naam. Dat is gewoon slimme marketing: een officieel klinkende naam geven aan je standpunt. Het is een truc die ik in de VS keer op keer heb gezien, bij ogenschijnlijk goede doelen, bij ogenschijnlijke verenigingen, bij ogenschijnlijk objectieve organisaties. Dus dat is eigenlijk niets nieuws.

Maar wat nieuws was voor mij was, was hoe een organisatie via een netwerk van sprekers een aantal doctrines (of, zo je wilt, broodjes aap) kan verkondigen en laten bezinken bij een grote groep mensen. Zonder dat iemand er is om tegen te spreken wat daar verkondigd wordt. En het slimste is nog dat je diezelfde angsten, die je IRL weet te gebruiken om je punt te maken, ook online kunt leiden en vangen en gebruiken.

Hoe je door online en offline te combineren een waarheid kunt creëren. Als een soort van salesfunnel met als sale een stem, lok je mensen de funnel van je overtuiging in tot de hunne is. Het begint met een situatie en een vraag aan Google. Je kunt het aankleden met IRL ontmoetingen of andere dingen. En het eindigt met een overtuiging.

Ik citeer een stuk uit de podcast:

What this means is that if you’re someone who lives in St. Cloud, or Wilmar, or Aberdeen, and you’re worried about a mosque coming to your neighborhood, or a random parade going by weirds you out, and you google, say, “mosque, refugees, zoning,” there is a whole web of anti-Muslim information sources out there, ready to respond to you. Like the blog Refugee Resettlement Watch, Creeping Sharia, all informed by the work of ACT for America and the Center for Security Policy. And then there you are– you have a connection to speakers, and tactics, and talking points. It’s this interconnected web of misinformation.

Het ziet er uit als informatie

Iedereen die slim te werk gaat, de taal van de doelgroep spreekt, heel veel goede content creëert, goed nadenkt over zoektermen, kan mensen via Google bereiken. Iedereen kortom die aan online marketing doet. Iedereen. En hoe meer tijd, geld en mensen je hebt, hoe meer je je richt op de lange termijn, hoe makkelijker dat wordt.

Online hoeft je niet eens transparant te zijn. Mensen zoeken eigenlijk niet eens diepgaand. Zo doen we dat allemaal, als we antwoord willen op vragen. We gaan naar google, zoeken en geloven de eerste de beste betrouwbaar uitziende pagina. Zoals ze ergens in de podcast zeggen over een van de presentaties die ze bijwonen, met een anti-moslim-tintje: het voelt als informatie.

Het voelt als informatie en het klinkt als informatie. Dus dan zal het wel informatie zijn.

Wat is waar en wie heeft gelijk (volgens Google)?

De reden dat ik er zoveel over nadenk, is dat ik laatst tijdens een presentatie die ik gaf over bloggen een vraag kreeg. “Hoe weet je nou wat waar is? Hoe weet je welke blogs kloppen?” De vragensteller bedoelde, denk ik: hoe overtuig je mensen met je blog? Hoe zorg je dat ze weten dat jouw informatie de juiste is?

Een terechte vraag, vooral toen bleek dat de vragensteller voor de overheid werkt. En dat hij zich zorgen maakt over de discussie over vaccinaties, die zich voor een groot deel online afspeelt. Ik begreep wat hij bedoelde. Nog los van de informatie die via Facebook verspreid wordt, is Google de vriend van de anti-vaccinatielobby.

Als je intypt ‘vaccinaties gevaarlijk’ krijg je bovenaan weliswaar gesponsorde advertenties van de RIVM. Maar bovenaan staat geen informatiebron van de overheid.

vaccinaties gevaarlijk

Ik weet heel weinig van vaccinaties. En nog minder van de tegenstanders en wat ze motiveert of waar ze in geloven. Mijn kinderen zijn gewoon gevaccineerd.

Maar wat ik wel weet is dat het als overheid niet handig is om je op Google te laten verslaan. De overheid moet eigenlijk beter zijn in marketing dan ik.

Voor de waarheid moet je vechten

Ik weet: de waarheid is subjectief. Ik denk dat we de overheid in Nederland kunnen vertrouwen, maar wie zal het zeggen? Waarom geloof ik dat? Wie spreekt de waarheid?

Wie overtuigt mensen van het belang van vaccinaties, in het belang van de volksgezondheid? En wie is er verantwoordelijk voor om racisme te bestrijden?

Wie ergens in gelooft, moet er online net zo goed voor strijden als offline. Moet het gesprek op alle fronten aan gaan. Moet begrijpen wat de tegenpartij aan het doen is en op tijd ingrijpen. Op het moment dat we gaan twijfelen of angstig zijn en Google hun zorgen toevertrouwen, dan zijn we het kwetsbaarst. Dán moeten we de antwoorden zoeken die ons helpen.

Maar dan moeten de mensen met de juiste antwoorden wel weten dat we die vragen hebben.

En heel goed zijn in SEO.

Update

Ik kwam net dit artikel tegen over de vaccinatiediscussie. Een moeder die uit angst haar kinderen niet had gevaccineerd, kwam terug op haar beslissing vlak voordat haar kinderen kinkhoest kregen. “People like me who were hesitant, who were confused, who froze, we can be reached if people use the right approach.“.

Elja elders:

Elja Daae

Elja is spreker, trainer en adviseur op het gebied van social media. Ze is daarnaast een van de bekendste blogexperts van Nederland. Elja is de auteur van twee boeken over social media en heeft al een vaag idee voor de derde. Meer lezen? Abonneer je op haar nieuwsbrief over marketing, social media en ondernemersschap. Iedere vrijdag in je inbox!
Elja elders:

Latest posts by Elja Daae (see all)

Share your thoughts